Ở một góc nhỏ của Thụy Sĩ, mỗi ngày Lê Vi đều bắt đầu bằng việc nói chuyện với con trai bằng tiếng Việt. Với nhiều người, đó chỉ là những lời nói bình thường. Nhưng với người mẹ trẻ sống xa quê như Lê Vi, mỗi câu tiếng Việt đều là một niềm vui mà ít ai thấu hiểu.
Lê Vi từng là một diễn viên trẻ đầy triển vọng trước khi sang Thụy Sĩ sinh sống và lập gia đình. Những năm đầu nơi đất khách, cuộc sống mới cuốn cô vào guồng quay của công việc và việc chăm sóc gia đình. Chỉ đến khi con trai đầu lòng bập bẹ cất tiếng gọi “Mẹ ơi”, cô mới thực sự nhận ra tiếng Việt ngày nào sao giờ nó cứ là lạ và cực kỳ sung sướng khi… nghe.
“Khoảnh khắc ấy vừa hạnh phúc vừa xúc động. Tôi hiểu rằng tiếng Việt không chỉ là một ngôn ngữ, mà còn là sợi dây gắn kết giữa mẹ và con. Giữa một môi trường hoàn toàn không có tiếng Việt, nếu mình không giữ thì con sẽ rất dễ đánh mất điều tưởng chừng như bình thường ấy.”
Kể từ đó, Lê Vi chủ động dành nhiều thời gian hơn để nói tiếng Việt với con. Cô tìm đọc tài liệu, học hỏi kinh nghiệm từ những gia đình Việt ở nước ngoài, cố gắng tạo cho con một môi trường để tiếng Việt trở thành điều gần gũi nhất trong cuộc sống hằng ngày.
“Tôi luôn tự hỏi phải làm thế nào để con không chỉ biết nói tiếng Việt, mà còn hiểu được văn hóa, hiểu ông bà, hiểu quê hương của mình.”
Chính suy nghĩ ấy đã đưa Lê Vi đến với Diễn đàn Gìn giữ tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài diễn ra tại Paris (Pháp) vào ngày 21/6/2026.
Lần đầu tham dự một diễn đàn mang tầm quốc tế, cô mang theo sự háo hức của một người mẹ đang đi tìm lời giải cho chính câu chuyện của gia đình mình.
Tại đây, Lê Vi được gặp những giáo viên, nhà nghiên cứu, chuyên gia ngôn ngữ và cộng đồng người Việt đến từ nhiều quốc gia. Mỗi người một hoàn cảnh, nhưng đều có chung một mong muốn: giữ tiếng Việt cho thế hệ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài.
“Tôi cứ nghĩ việc dạy con nói tiếng Việt là câu chuyện của riêng gia đình mình. Đến khi gặp mọi người, tôi mới biết có rất nhiều người đang lặng lẽ làm điều đó suốt nhiều năm qua.”
Được khoác lên mình tà áo dài truyền thống giữa lòng Paris, gặp gỡ những người Việt từ khắp nơi trên thế giới, cô gái trẻ không giấu được niềm xúc động. Đặc biệt, giây phút được nhận kỷ niệm chương của diễn đàn đã trở thành một dấu mốc đáng nhớ.
“Dù bản thân chưa có nhiều đóng góp như các cô chú, anh chị đi trước nhưng được ghi nhận là niềm vinh dự rất lớn. Với tôi, đó cũng là lời nhắc phải cố gắng nhiều hơn để xứng đáng với khoảnh khắc ấy.”
Theo Lê Vi, điều quý giá nhất cô nhận được sau diễn đàn không phải là tấm kỷ niệm chương, mà là những câu chuyện về hành trình giữ gìn tiếng Việt ở khắp nơi trên thế giới.
Diễn đàn năm nay quy tụ gần 50 đại biểu tham dự trực tiếp đến từ nhiều quốc gia châu Âu cùng hàng trăm đại biểu tham gia trực tuyến. Hơn 100 đại biểu với hơn 40 tham luận đã cùng chia sẻ nhiều sáng kiến nhằm đưa tiếng Việt đến gần hơn với thế hệ trẻ trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.
Trong đó, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết giới thiệu bộ sách Vui học tiếng Việt dành cho trẻ em. Từ Hàn Quốc, giảng viên Ngô Thị Bích Thu chia sẻ nhiều mô hình dạy tiếng Việt thông qua ẩm thực, âm nhạc, phim ảnh và các hoạt động trải nghiệm văn hóa.
Một cuộc gặp khác cũng để lại nhiều cảm xúc với Lê Vi là khi cô được gặp bà Trần Tố Nga, người đã nhiều năm theo đuổi hành trình pháp lý đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam.
“Tôi nhìn thấy ở cô một nghị lực phi thường. Đó là tình yêu quê hương được thể hiện bằng cả cuộc đời.”
Trở về Thụy Sĩ sau chuyến đi, cuộc sống của Lê Vi vẫn bình dị như trước. Mỗi ngày vẫn là chăm sóc gia đình, dạy con từng câu tiếng Việt, kể cho con nghe những câu chuyện về quê hương Việt Nam. Có lẽ, với cô, gìn giữ tiếng Việt không phải là điều gì quá lớn lao.
Đó đơn giản là để một đứa trẻ sinh ra nơi đất khách vẫn biết gọi hai tiếng “Mẹ ơi”, vẫn hiểu lời ru của bà, vẫn nhớ mình mang trong tim dòng máu Việt.
“Tôi mong tiếng Việt sẽ luôn được nói, được yêu thương và được truyền lại cho các thế hệ mai sau. Dù ở bất cứ nơi đâu, chỉ cần còn tiếng Việt, chúng tôi vẫn luôn cảm thấy quê hương ở rất gần.”
Có lẽ, đó cũng là hành trình mà rất nhiều người mẹ Việt đang âm thầm thực hiện mỗi ngày trên khắp thế giới: giữ gìn một ngôn ngữ để giữ gìn cả một quê hương trong trái tim con trẻ.
Long Lữ
